Kamu Personeline Zorunlu Yapay Zeka Eğitimi Geliyor: Uygulama Nasıl Olacak?
Türkiye’de kamu hizmetlerinin yapay zeka teknolojileriyle dönüştürülmesine yönelik yeni bir dönem başlıyor. 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında kamu çalışanlarına zorunlu temel yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verilmesi planlanıyor. Eğitimler çevrim içi olarak düzenlenecek ve personelin görev alanına göre hazırlanan uygulama modülleriyle desteklenecek.
Programın amacı, kamu görevlilerinin yapay zeka araçlarını yalnızca kullanabilmesini değil, bu araçların risklerini tanımasını ve güvenli kullanım ilkelerini öğrenmesini sağlamak. Eğitimlerin tamamlanma durumu kamu kurumlarının insan kaynakları sistemleri üzerinden takip edilecek. Personelin başarı seviyesi de ölçme ve değerlendirme uygulamalarıyla izlenecek.
Zorunlu yapay zeka eğitiminde hangi konular olacak?
Temel eğitim programının teknik uzmanlığı bulunmayan personelin de anlayabileceği içeriklerden oluşturulması öngörülüyor. Görev ve sorumluluk alanına göre daha özel modüller de personele sunulabilecek.
- Yapay zekanın temel kavramları ve çalışma mantığı
- Üretken yapay zeka araçlarının güvenli kullanımı
- Kişisel ve kurumsal verilerin korunması
- Yanlış bilgi ve derin sahte içeriklerin tespit edilmesi
- Yapay zeka kullanımında etik ilkeler
- İnsan denetimi ve kararların açıklanabilirliği
- Kamu hizmetlerinde verimlilik sağlayabilecek kullanım alanları
Eğitimleri tamamlayan personele, ölçme ve değerlendirme sonuçlarına bağlı olarak seviye bazlı mikro sertifikalar verilmesi planlanıyor. Böylece çalışanların hangi temel yetkinlikleri kazandığı kayıt altına alınabilecek. Sistem, tek seferlik bir eğitim yerine düzenli biçimde güncellenen bir öğrenme modeli olarak uygulanacak.
Her kamu kurumunda yapay zeka yöneticisi olacak
Planın dikkat çeken bölümlerinden biri de kamu kurumlarında yapay zeka çalışmalarından sorumlu yöneticilerin görevlendirilmesi. Bu görevi üstlenecek kişinin birim amiri veya başkana bağlı üst düzey yönetici olması öngörülüyor.
Yönetici; kurumun yapay zeka projelerini takip edecek, uygulamaların ilerleme durumunu raporlayacak ve farklı birimler arasında koordinasyonu sağlayacak. Görevlendirmelerin ardından kurumların 12 hafta içinde üç yıllık yapay zeka yol haritası hazırlaması hedefleniyor. Yıllık hedefler de bu belgeye göre belirlenecek.
İlk 12 ayda 30 pilot proje hedefi
Yeni yaklaşım kapsamında ilk 12 ay içinde en az 10 bakanlıkta toplam 30 veya daha fazla yapay zeka pilotunun başlatılması planlanıyor. Potansiyeli yüksek hizmet alanlarında önce sınırlı pilot uygulamalar yürütülecek. Belirlenen başarı seviyesine ulaşan projelerin 6 ila 12 ay içinde daha geniş ölçekte kullanılması hedeflenecek.
En az 10 kritik kamu hizmeti için pilot aşamasından yaygın kullanıma uzanan özel bir süreç kurulması da plan dahilinde. Bu yöntemle, yeterince test edilmemiş sistemlerin doğrudan geniş kullanıcı gruplarına açılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
e-Devlet’te yapay zeka dönemi
Vatandaşların değişimi doğrudan görebileceği öncelikli alanlardan biri e-Devlet olacak. Başvuruların ön kontrolü, kişiselleştirilmiş hizmet yönlendirmesi ve akıllı belge desteği gibi uygulamaların pilot olarak devreye alınması planlanıyor. En az beş yapay zeka destekli vatandaş hizmetinin e-Devlet üzerinden test edilerek yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Uygulamalarda kişisel verilerin korunması, alınan kararların açıklanabilir olması ve insan gözetiminin devam etmesi temel ilkeler arasında yer alacak. Yüksek etkili sistemlerin kullanıma alınmadan önce değerlendirme ve belgelendirme süreçlerinden geçirilmesi zorunlu olacak.
Zorunlu eğitimlerin hangi tarihte başlayacağı ve hangi personel gruplarının ilk aşamada programa dahil edileceği henüz ayrıntılı bir takvimle açıklanmadı. Uygulama takviminin kurumların yapacağı hazırlıkların ardından ayrıca duyurulması bekleniyor.
Kaynak notu: Düzenlemenin ayrıntıları, 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında Anadolu Ajansı tarafından derlenerek 2 Eylül 2026'da yayımlanan bilgilerden doğrulandı. ([trthaber.com](https://www.trthaber.com/haber/bilim-teknoloji/kamu-personeline-zorunlu-yapay-zeka-egitimi-955648.html?utm_source=openai))
